Benvenuto nel Sito dell`Associazione Culturale  Messaggero Sardo

HomeStoria e CulturaIn LimbaPoesie in SardoSu mundhu de sa poesia de Cristoforo Puddu – AUSTU 2025

Poesie in Sardo

Su mundhu de sa poesia de Cristoforo Puddu – AUSTU 2025

 Salvatore Murgia Niola,  poeta-pastore che omaggia in versi la sua Macomer

 La pregevole vena e abilità poetica di Salvatore Murgia Niola (1933 -2024) – dopo aver dato alle stampe, tra gli anni 2001 e 2012, tre raccolte di grande maturità (Frinas, Bisos e isperas, Umbras e lughes) – ha pubblicato anche un poema originale in otadas, per le edizioni della Grafica del Parteolla, titolato “Zente de ‘idda mia Macumere; una nuova “Antologia di Spoon River” sarda, interpretata con segni di vitalità e umanità.

L’opera, del ferace e geniale poeta marghinese, innalza un ponte ideale tra memorie personali e storia recente della “sua” Macomer; sviluppando, così, una vivace biografia della comunità e narrazione collettiva di particolare rilevanza antropologica-culturale.

 

Il poema, che rappresenta un percorso di ricostruzione-rivisitazione sociale e di trasmissione intergenerazionale, rielabora liricamente tanti piccoli e grandi eventi locali. I legami e i ricordi, trattati dal poeta, sono interpretati in un paesaggio di memorie che restituiscono un interessante quadro socio-economico e politico del territorio e una significativa valorizzazione della ricchezza identitaria e tradizionale della comunità di Macomer.

Dunque, in tempi di contatti sempre più virtuali e indefiniti, la poesia di Murgia Niola alimenta un percorso a ritroso ed attuale e “pennella” versi per un realistico ritratto di “conoscenza” con i volti e le storie della ricca e laboriosa umanità della cittadina.

Impreziosiscono ulteriormente il volume gli scritti introduttivi di Salvatore Tola e Sandro Biccai, le molteplici immagini fotografiche d’epoca e la finale antologia di otadas a bolu dello stesso Salvatore Murgia Niola, che documentano i numerosi confronti estemporanei con i massimi poeti della tradizione sarda; dimostrando una rara maestria, e un perfetto musicale endecasillabo, anche nelle disputas con i cantadores Antoni Pazzola, Mariu Masala, Pepe Sozu, Bernardu Zizi e tanti altri.

Salvatore Murgia Niola ha vissuto “la poesia come un dono ereditario”,  del padre improvvisatore. Orgogliosamente “macomerese da quattro secoli, con madre di Aidomaggiore”, ha cantato spesso l'universo delle campagne e il suo ovile di Pubusone. Fin da giovanissimo si dimostrò attivo nei concorsi ippici;   da abile cavaliere si affermò, nel 1964, quale vincitore del Concorso Ippico di Macomer e venne premiato da Donna Vera Percy.

Ideatore, tra gli anni Ottanta e Novanta del premio intitolato al poeta di Macomer Predu Caria, con la moglie Elena e l'amico Paolo Pillonca; il grande giornalista e cultore della poesia in limba, riconosceva al Murgia Niola   “limpida vena e dolce melodia di rime raffinate e coloristiche, che hanno reso poesia sentimenti, visioni paesaggistiche, amori, ricordi e immagini di vita quotidiana”.

Di seguito, proponiamo alla lettura s’otada-incipit del poema, in cui l’autore introduce il tema e definisce il filo conduttore che alimenterà tutto l’universo poetico-narrativo di Zente de ‘idda mia, con altre significative composizioni dell'aedo del Marghine.

 

Otada

Innanti chi mich’ande a s’ater’ala,

si m’azuat sa Dea poesia,

de ‘ogni ratza ‘e zente ‘e ‘idda mia

giusta nde cherzo fagher un’iscala,

siat de sa ch’est bona e sa ch’est mala,

che chi de paghe unu zuighe sia.

Sena che nde leare ne nde crèschere

craru che-i su sole a primu arbeschere.

 

 

A s'amigu caru Bannantoni Busio
Su bellu trintasete retrogadu
chi pro me as iscritu e fatu aposta
l’apo gradidu meda, e sa risposta
t’imbio in custu bator trobojadu:
chi deo aia unu die inventadu,
creo oportunu chi lu dia a tie,
ch’aia deo inventadu unu die,
ch’a tie dia lu creo oportunu
ch’aia deo inventadu die unu,
ch’a tie dia oportunu lu creo
ch’inventadu unu die aia deo,
creo oportunu ch’a tie lu dia,
ch’unu die, inventadu deo aia
cando giughia ruja cogorosta.
T’imbio custu bator trobojadu
chi pro te ap’iscritu e fatu aposta.
Como in Parnasu, prus non fato sosta.
Cunfusu, mancu in domo pasu agato.
Como in Parnasu, sosta pius non fato.
Mancu in domo agato pasu, cunfusu,
sosta non fato in Parnasu piusu,
Cunfusu, mancu pasu agato in domo.
Sosta in Parnasu, prus non fato como,
non dromo. A note intrea adduro ischidu.
Manch’in domo cunfusu agato pasu.
susu’e Pegasu mai so setzidu.
Rispondo cun su bator trobojadu
tou a su trintasete fioridu.
Bantandemi però, totu as faddidu
ca iscrinde ‘e cantande non so dotu,
bantandemi as però, faddidu totu,
ca dotu iscrinde e cantande non so,
faddidu as totu, antandemi però,
non so dotu cantande ne iscrinde,
totu antandemi però, ses faddinde,
ca non so dotu iscrinde ne cantande,
però, totu as faddidu a mie antande
e nande c’apo in Elicona abitu.
Rispondo cun su bator trobojadu
a su ch’as bellu trintasete iscritu.
In su Coro, ue ses mastru e peritu
semper les tue su nastru de oro.
Mastru e peritu ue ses in su Coro,
su nastru ‘e oro, semper lu les tue,
mastru e peritu in su Coro ses ue,
semper su nastru ‘e oro tue lese,
mastru e peritu in su Coro ue sese
semper tue de oro l’es su nastru,
in su Coro, ue ses peritu e mastru
sias un’astru simile a Morete.
Rispondo cun su bator trobojadu
a su ch’iscritu as bellu trintasete.
E cando at dadu cunsizu a Pedrete,
tando airadu mustradu at su chizu,
cando a Pedrete deidi cunsizu
chizu airadu amustreit tando,
a Pedrete, cunsizu deit cando
tando mustreit su chizu airadu,
cando cunsizu at a Pedrete dadu
tanto airadu su chizu mustreidi,
a Pedrete cunsizu cando deidi
li neidi canta in gara su modellu.
Rispondo cun su bator trobojadu
a su ch’iscritu as trintasete bellu.
Nepente onu, e marreri inu novellu
continu oferi a su cliente in donu,
novellu inu e marreri nepente onu
continu oferi in donu a su cliente,
novellu inu e marreri, onu nepente,
oferi in donu a clientes continu,
nepente onu, novellu e marreri inu,
continu a su cliente in donu oferi
nepente onu, novellu inu e marreri
in su tzilleri tou endas baratu.
Rispondo cun su bator trobojadu
a su chi bellu trintasete as fatu.
Bae cun trassa, cola in logu adatu,
bola che Ae, lassalu su giogu,
bae cun trassa, cola adatu in logu
bola che Ae, su giogu lu lassa,
in logu adatu cola, bae a trassa,
su giogu lassalu e bola che Ae,
in logu adatu cola, a trassa bae,
su giogu lassalu e che Ae ola,
bae cun trassa, in logu adatu cola.
Consola sos ch’an sidiu Busio.
In risposta a su bellu trintasete
trobojadu custu batoro imbio.
Ancora in tonu antigu canto, iscrio,
m’ispanto assora, azigu e s’arrejonu,
ancora iscrio e canto antigu in tonu
m’ispanto e s’arrejonu azigu in s’ora,
in tonu antigu iscrio e canto ancora
de s’arrejonu un’azigu m’ispanto
ancora in tonu antigu iscrio e canto
m’ispanto in s’ora e s’arrejonu azigu
ancora iscrio e canto in tonu antigu
e che amigu a tie azudu peda.
T’imbio custu bator trobojadu
ch’apo su tou aggradessidu meda.

 

Drommi e bisa
Prenda 'e s'anima mia
friscu fior' 'e maju
beni in brazzos de giaju
chi t'improvisat dulche s'anninnia.

Gai drommis cuntentu
sena pena e fastizu
e cantu has in disizu
ti nde porrin sa frinas de su entu.

In su sonnu profundu
sos bisos ti nde atini
totu sos chi cumbatini
pitzinnos cun su famene in su mundu.

E faghen milli giogos
a su fiancu tou
in d'unu mundu nou
rujos biancos nieddos e grogos.

Carzados e bestidos
attatos fortes sanos
dae gherras lontanos
totu parìs cun tegus sun drommidos.

E tue los consolas
mustrendelis sos filos
inue sos asilos
prontos pro issos sun cun sas iscolas.

Lis mustras sos isteddos
c'amoran cun sa luna:
ca est un'ater'una
sa luna insoro in sos chelos nieddos.

Mentras sa luna tua
est sempre a risu in laras
e serenas e craras
colan sas nottes sutta s'umbra sua.

Gai pro issos puru
riat da como in poi
sena chi manc'un'oi
intendan de dolore in su futuru.

In andalas fadadas
sezin puddedros rudes
mustrende sas virtudes
chi fin'a oe tenian cuadas.

E currides impare
ni limpidas aéras
prenos de milli isperas
chi den realidade diventare.

Drommi a oras sighidas
cun respiru lizeru
e siat totu beru
su isu tou daghi tind'ischidas.

 

S'incantu 'e setzere a caddu

Dae cando in sa terra at postu pe
at dimustradu sos suos valores
e de sos animale contat re.

Cando sun nados sos primos motores
sos chi cue tenian cumpetenzia
meritos mannos l' an resu e onores.

In sos inventos chi faghet s'iscenzia
si de motore nou b'at proggetu
in caddos nde misuran sa potenzia.

Ma cando fut su mundu innidu e netu
e rude ischertiait in sa tanca
finas sas pedras l'aian rispetu.

Pois'omine l'at betadu franca
a lu render masedu est resessidu
e che l'at postu subra sedda e anca.

E daghi in gropa sua s'est setzidu
totu s'abbilidade nd'iscumbatada
chi fin a tando mai aiat bidu.

In dogni mansione a issu tratada
in bisonzos e in divertimentos
ischidu e prontu a dogn'ora l'agatada.

Deo ch'in coro caros tenzo ammentos
de cando iscurrizzai subra sua
cunsizo nessi parizos momentos
 
de si bi setzer mancali a sa nua
pro ider cale incantu cale ammaju
si proat cando a currer leat fua.

Castanzu murra murtinu o puru aju
siat daghi de issu ch'est in susu
finas Bennarzu l'at a parrer Maju.

In sos tempos antigos su piusu
carrait latte tirait s'aradu
e carretos chi tando fun in usu.

In domo de sos ricos impitadu
fut a tratzare carrozzas de lussu
bene pulidu e bene aproendadu.

In gherras sambenosas nie russu
at catigadu e fangu e pruer bidu
ma non l'at assustadu totu cussu.

Sos pintores famosos isculpidu
l'an in marmos e telas e notoria
est sa fama e s' onore c'at retzidu.

Monumentos c'adduran in s'istoria
l'an inalzadu e sempre ad'esser bia
sa figura de issu estida 'e gloria.

E sa funtana de sa poesia
in sa mitologia 'e su parnasu!

na-chi est naschida da sa balentia
de unu carch'e su caddu Pegasu.

 

 

Questo sito o gli strumenti terzi da questo utilizzati si avvalgono di cookie necessari al funzionamento ed utili alle finalita illustrate nella pagina di policy e privacy.

Chiudendo questo banner , scorrendo questa pagina,cliccando su un link o proseguendo la navigazione in altra maniera, acconsenti all`uso dei cookie. Per saperne di piu'

Approvo

Pubblicità big

Archivio

In questa sezione potrai trovare tutti i numeri del "Messaggero Sardo" dal 1969 al 2010

Archivio Nuovo Messaggero Gds Online...

Circoli

Elenco completo di tutti  i circoli sardi in Italia e nel Mondo, le Federazioni e le Associazioni di tutela.

Sport

Le principali notizie di tutti gli sport.

In Limba

Le lezioni in limba, il vocabolario e le poesie in limba.

doğal cilt bakımı doğal cilt bakımı botanik orjinal zayıflama ürünleri doğal eczane avon